Türkiye’nin Altın Değeri Güneş Enerjisi
Enerji ihtiyacının karşılanması noktasında en dikkat çeken yenilenebilir enerji kaynaklarından olan güneşin Türkiye’deki potansiyeli, dünya ülkelerine kıyasla fazlasıyla yüksek. Yıllık toplam güneşlenme süresi 2 bin 741 saat olan Türkiye, bu derece büyük enerji kaynağının değerlendirilmesi için bakanlık nezdinde çalışmalarını sürdürüyor.
Enerji, dünden bugüne üretimin sürdürülebilir olması ve hayatın devamlılığı için önemini koruyan bir kavram olduğundan, ülkeler sürekli olarak enerji politikalarını geliştirerek geleceğe yönelik planlamalar yapıyor. Özellikle yenilenebilir enerjinin payını artırmak isteyen ülkelerin bu hamlelerini kamçılayan şey ise iklim değişikliği.
Hedef, Çevreye Zarar Vermeden Enerji
İklim değişikliğinin giderek daha büyük bir krize dönüşmesi, dünya ülkelerinin güneş, rüzgâr, dalga, hidrojen, hidroelektrik ve jeotermal gibi yenilenebilir enerjilerine geçiş sürecini hızlandırdı. Enerji ihtiyacının karşılanması noktasında en dikkat çeken yenilenebilir enerji kaynağı ise güneş oluyor. Güneş ısısı ve ışığının elektrik enerjisi üretimi için kullanılmasıyla ortaya çıkan bir yenilenebilir enerji kaynağı olan “güneş enerjisi”, dünya genelinde sürdürülebilir ve çevre dostu bir enerji kaynağı olarak önemli bir potansiyel barındırıyor. Bugün özellikle Çin, Almanya, İtalya, ABD ve Japonya gibi ülkeler, güneş enerjisi sistemlerine yatırım yaparak enerji ihtiyaçlarını karşılıyor ve çevreye zarar vermeden enerji üretmeyi hedefliyorlar.
Türkiye’nin Güneş Potansiyeli Çok Yüksek
Elinde bulundurduğu kaynak zenginliği itibariyle enerji ihtiyaçlarını karşılamada sıkıntı yaşamıyor gibi gözükse de, Türkiye’nin dışarıdan ithal ettiği doğal gaz ve petrole olan bağımlılığı, enerjideki cari açığın artmasının temel sebebi. Ancak son birkaç yıldır Karadeniz ve Doğu Akdeniz’de başlatılan girişimler ve artırılan yenilenebilir enerji gücü, ülkenin enerjideki cari açığın azaltılmasına ciddi katkı sunuyor. Türkiye adına bu kaynakların en büyüğünü ise güneş oluşturuyor.
T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın hazırladığı Türkiye Güneş Enerjisi Potansiyeli Atlası’nın (GEPA) verilerine göre yıllık toplam güneşlenme süresi 2 bin 741 saat olan Türkiye’de, bu derece büyük bir yenilenebilir enerji kaynağının değerlendirilmesi için bakanlık nezdinde çalışılıyor. Güneş enerjisinde diğer ülkelerin var olan sistemlerine oranla Türkiye henüz çok gerilerde olsa da, ülkemizin iklim koşulları, güneş enerji sistemlerinin verimli bir şekilde çalışmasına oldukça elverişli. Özellikle yılda ortalama 1311 kWh/m2 ışınım oranıyla dünyanın “yatırım yapılabilir” sayılı ülkelerinden biri olan Türkiye, listenin başındaki ülkelerin çok gerisinde kalıyor.
Türkiye’de güneş enerjisi üretiminin toplamdaki payı, yüzde 5 ile sınırlı. Küçük bir karşılaştırmayla; güneş ışınım şiddeti 930-1139 kWh/m2 ve yıllık güneşlenme süresi 1.300 ila 1.900 saat arasında olan Almanya’nın güneş enerjisine dayalı kurulu gücü, 2023’te rekor bir büyümeyle bir önceki yıla göre yüzde 29 oranında artış gösterdi. Kümülatif güneş enerjisi kapasitesi 84,88 gigavata ulaştı. Buna karşılık, Almanya’dan daha fazla yıllık güneşlenme süresine ve ışınım değerine sahip Türkiye’nin güneş enerjisi kurulu gücünün 2024 itibariyle 13 bin 602 megavata ulaştığını görüyoruz. Bu da Türkiye’nin güneş enerjisi alanındaki potansiyelini tam olarak değerlendirebilmesi için daha fazla yatırım ve desteğe ihtiyaç duyduğunun bir göstergesi. Hükûmetin güneş enerjisi teşvikleri ve politikalarıyla sektöre olan desteğini artırması, güneş enerjisi kullanımının yaygınlaşmasına neden olabilir. Güneş enerjisi sektörüne yapılan yatırımların artması, Türkiye’nin enerji ihtiyacını daha sürdürülebilir ve çevre dostu bir şekilde karşılanmasına da olanak sağlaması demek.
Güneşte Hedefler Büyük, Kapasite Artışı Kapıda
Türkiye’nin güneş enerjisi kapasitesinin artırılabilmesi, yatırımcılara sağlanan teşviklerin devam ettirilmesi ve güneş enerjisi projelerinin desteklenmesinden geçiyor. Bu kapsamda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Türkiye’nin 2053’te net sıfır emisyona ulaşması hedefiyle hazırladığı Türkiye Ulusal Enerji Planı’nda, yenilenebilir enerji kaynakları arasında en büyük kapasite artışı güneş enerjisinde hedefleniyor.
